Sekty polityczne

Jako opozycja polityczna, sekty były wykorzystywane jako element gry społecznej, której stawką stawała się władza. Polityczna wartość sekty ciągle stanowi jej atut, pożądany przez polityków.

W politycznej historii świata wiele sekt i grup wyznaniowych odegrało rolę opozycji. W XII wieku we Francji sektą religijno-polityczną byli kapturnicy, głoszący hasła równości i wolności społecznej, wspólną własność żon i dóbr.

W 1653 roku w Anglii powstała sekta Fifth Monarchy Men ("zwolennicy piątego państwa"), Kwintomonarchianie, głoszący w oparciu o proroctwa Daniela powstanie monarchii Chrystusowej - "państwa świętych" (piątej z kolei, po monarchii chaldejskiej, perskiej, greckiej i rzymskiej). Odrzucali ustrój państwowy i kościelny, organizowali bunty i wzniecali rozruchy, między innymi przeciwko władzy parlamentu.

W tym samym czasie działali lewellerzy (ang. levellers "wyrównujący"), sekta powstała w armii Cromwella. Domagali się wolności religijnej, oddzielenia Kościoła od państwa i wprowadzenia w życie luterańskiej idei powszechnego kapłaństwa. Chcieli stworzyć królestwo Boże w postaci republiki.

W Kościele Wschodnim sektą opozycyjną byli adamantowcy, zwani też pastuchowcami. Powstali na początku XVIII wieku; zostali założeni przez pastucha Wasyla Stiepanowa. Głosili przyjście królestwa antychrysta, odrzucali dokumenty osobiste i pieniądze jako skażone pieczęcią antychrysta.

W 80. i 90. latach XIX wieku duże znaczenie społeczne odegrała w Rosji grupa tofstojowców. Przeciwna władzy, służbie wojskowej i podatkom, odrzucająca jawnie autorytet władzy oraz wspierająca moralnie i finansowo przez nią prześladowanych, poddana była licznym represjom. Przy pomocy hrabiego Lwa Tołstoja duża część jej członków emigrowała do Kanady, a radykalna grupa - tzw. swobodnicy - wybrała formę protestu: rozpuściła inwentarz, pozostawiła ziemię odłogiem, porzuciła noszenie odzieży, jako wyrazy wyzysku, przemocy i luksusu.

Wyraźnie opozycyjny charakter posiadała też sekta fiodorowców, powstała w 20. latach XX wieku w okolicach Woroneża. Jej założycielem był mnich Fiodor Rybałko, który w 1923 roku ogłosił się świętym i zdecydowanie wystąpił przeciw władzy radzieckiej, nazywając ją czerwonym smokiem i antychrystem. Fiodorowcy walczyli z kolektywizacją. Na procesie w 1923 roku zostali skazani jako przedstawiciele cerkiewnej kontrrewolucji.

Również pośród współczesnych sekt wiele deklaruje swą opozycyjność wobec państwa.

Oskarżają je o nieudolność rządzenia społeczeństwem, sprzyjanie doktrynie szatana lub utrzymywanie niesprawiedliwego podziału ról społecznych.

Ruch rastafarian, powstały na Jamajce i upatrujący w Ras Tafari, koronowanym na cesarza Etiopii jako Hajle Selassie, nowego Mesjasza "czarnego świata", protestuje przeciwko wszelkiemu niewolnictwu współczesnego człowieka.

Dzieci Jah tworzą nie organizację, lecz realnie istniejącą wspólnotę miłości, która ma być nadzieją dla skazanych na życie w Babilonie - w systemach państwowych zniewalających, uzależniających człowieka i odbierających mu jego naturalną godność. Rastafarianie twierdzą, że różnice społeczne i niesprawiedliwość będą na świecie dopóty, dopóki będzie istniał ucisk państwowy.

Kościół scjentologiczny, broniąc się przed oskarżeniami ze strony władzy państwowej, jednocześnie głosi, że pozostaje ona w rękach długotrwałego nazistowskiego sprzysiężenia CIA, FBI, amerykańskiego urzędu podatkowego i psychiatrów zgrupowanych w Tenyaka Memorial.

Liczne grupy i sekty feministyczne oskarżają organizacje państwowe o tak zwany seksizm, czyli uzależnienie społecznej pozycji jednostki od płci, podobnie jak rasizm uzależnia ją od rasy. Systemy polityczne, zdominowane przez wszechpotężny patriarchat, oznaczają dominującą rolę mężczyzny we wszystkich dziedzinach życia.

Feministki, zjednoczone w licznych organizacjach o charakterze sekciarskim - np. Women's International Terrorist Conspiracy From Hell (Międzynarodowe Sprzysiężenie Terrorystyczne Kobiet z Piekła) znane jako WITCH (ang. "wiedźma"), Convenant of Goddess (Przymierze Bogini), Church of all Worlds (Kościół Wszystkich Swiatów), Church of Circle Wicca (Kościół Kręgów Wicca) - nie tylko wysuwają postulat zrównania praw kobiet i mężczyzn, lecz ponadto dążą do zmiany systemu, który doprowadził do traktowania kobiety jako obiektu eksploatacji ekonomicznej, seksualnej i politycznej.

Inne podłoże ideowe ma opozycyjna działalność ruchów ekologistyczno-pacyfistycznych. Oskarżają oni władze polityczne o niszczycielską, eksploatacyjną i destrukcyjną postawę wobec świata natury i przyrody.

Jedną z tego typu organizacji jest Greenpeace, wywodzący się z kręgów hipisowskiej kontestacji. Po bataliach przeciw wojnie w Wietnamie i skutecznej kampanii na rzecz liberalizacji obyczajowej stosuje metody czynnego protestu. Podjęła zdecydowaną walkę z władzami państwowymi w imię radykalnie pojętych haseł obrony środowiska naturalnego.

Doszło do starć ulicznych i akcji zbrojnych, łącznie z atakami komandosów i wojska na protestujących członków grupy. Przy okazji protestu przeciw połowom wielorybów i masowemu ubojowi fok w Nowej Funlandii, organizacja ta podjęła próbę stworzenia lobby zaangażowanych w sprawę polityków.

Podobnie ideę opozycji wobec władzy państwowej rozumieją grupy sekciarskie reprezentujące tak zwaną ekologię głęboką (ekozofię, ekofilozofię, ekoreligię), czyli na przykład wywodzące się z duchowości Indian amerykańskich, taoizmu, związane z kultem Ziemi - Gai.

Opozycyjność sekty może odnosić się do konkretnej ideologii

Znane są sekty o wyraźnym nastawieniu antykomunistycznym czy antykapitalistycznym.

Kościół Zjednoczenia, założony przez Sun Myung Moona, głosi, że główną przeszkodą w utworzeniu królestwa Bożego na świecie jest komunizm. Jezus Chrystus poniósł porażkę w walce ze złem, gdyż nie zapewnił sobie potrzebnych do zwycięstwa środków materialnych i zmarł, nie założywszy rodziny. Moon jest prawdziwym Mesjaszem, a razem z żoną są "rodzicami ludzkości".

Cały współczesny świat jest w rękach zła, a komunistyczne imperium było wcieleniem Szatana. Trybuną komunizmu stała się nawet ONZ. Moon zapowiadał: Moim celem jest Moskwa i uwolnienie komunistycznego świata. Jeśli buduję Królestwo Boże w wolnym świecie, nie mogę zrezygnować z Moskwy, a Moskwa mnie odrzucić. Do walki z komunizmem powołał Międzynarodową Federację do Zwycięstwa nad Komunizmem.

Swoje zwycięstwo ogłosił w kwietniu 1990 roku, gdy udało mu się zorganizować w Moskwie międzynarodową konferencję z udziałem wielu organizacji i stowarzyszeń, które sam wcześniej powołał, m.in. World Media Conference (WMC), Association for the Unity of Latin America (AULA) oraz The Summit Council for World Peace. Ponadto został przyjęty wraz z małżonką przez prezydenta M. Gorbaczowa (11 IV 1990 r.).

W czasie pobytu w Polsce (7 XI 1995 r.) Moon chwalił się, że odegrał kluczową rolę w doprowadzeniu do upadku komunizmu i że nikt inny nie zrobił więcej w tej dziedzinie. Zapewnił także, że jeżeli Polska skorzysta z jego pomocy, może nawet stać się przodującym państwem w świecie.

Odmienną orientację ideologiczną reprezentują nowe ruchy religijne - promarksistowskie.

Ananda Marga stwierdza: Kapitalizm jest bezpośrednio odpowiedzialny za niepotrzebną śmierć głodową niezliczonych tysięcy ludzi (łącznie z mniej więcej 50-100 dzieci) każdego dnia. Kraje socjalistyczne mają dobre cechy, ale też jest tam wiele błędów. W szczególności kraje Bloku Radzieckiego utrzymują swoje terytoria, jak wielkie więzienia.

Ruch chce zmienić społeczeństwo, w skład którego wchodzi, lecz nie oferuje żadnych gotowych planów co do przyszłości. Stwierdza jedynie, że trwałe systemy polityczne nie są właściwe do kierowania społeczeństwem. Głównym postulatem społeczno-politycznym jest popieranie maksymalnej decentralizacji władzy politycznej i ekonomicznej, choć sam ruch dysponuje wysoce ustrukturalizowaną organizacją.

Celem politycznego ramienia ruchu (Progressive Utilization Theory Postępowa Teoria Stosowana) jest absolutna wolność dla wszystkich rodzajów psychicznego i prywatnego wyrazu. Możliwości intelektualnego, edukacyjnego i ogólnego rozwoju muszą być dostępne dla wszystkich.

Opozycja wobec istniejących ustrojów, władzy, partii i wszelkich instytucji społecznych niekiedy przybiera formę radykalną.

Poprzez radykalizację postaw roszczeniowych i opozycyjnych pojawiają się sekty rewolucyjno-terrorystyczne. Światem wstrząsają co pewien czas wieści o zamachach terrorystycznych organizowanych przez różne grupy, odwołujące się w swych działaniach do uzasadnień religijnych lub parareligijnych.

W grudniu 1992 roku kilkuset hinduskich bojowników zburzyło XVI-wieczny meczet w mieście Ajodhja w stanie Uttar Pradesz w północnych Indiach. Walki o meczet, który według wyznawców hinduizmu stoi w miejscu narodzin boga Rama, pozbawiły życia ponad tysiąc ludzi. Po jego zburzeniu walki hindusko-muzułmańskie przeniosły się na inne kraje.

W Pakistanie, w mieście Loralai, spalono żywcem w jej własnym domu hinduską kobietę z piątką dzieci. W Bangladeszu spłonęło 30 hinduskich świątyń, kilka we wschodnim Afganistanie, a cztery w Wielkiej Brytanii, gdzie żyje kilkusettysięczna społeczność hindusów i równie liczna grupa muzułmanów.

Do radykalnych rozstrzygnięć problemów społecznych posuwają się różne grupy wyznaniowe: chrześcijanie, muzułmanie, hindusi. W ten nurt wpisują się także ruchy parareligijne i sekty, które odrzucają świat, przekreślają jego wartość, a nawet upatrują w nim źródło zła, które zniszczyć można jedynie w sposób siłowy.

Członkowie takich grup uważają siebie za bardziej religijnych niż reszta ludzkości. Oczekują rychłego nadejścia milenium panowania nowego królestwa Bożego, oczyszczenia świata przez ruch, który będzie stanowił liczebną większość wśród społeczności lub gdy zajmie miejsca doradców przy królach i prezydentach.

Obiecują, że zacznie się nowy porządek świata, prostszy, oparty na miłości, bardziej ludzki i bardziej duchowy, w którym stare błędy i zło zostaną wyplenione. Nastąpi to po czasie walki i koniecznej przemocy. Realizacja tych celów wymaga od wszystkich świadomych członków sekty bezwzględnego posłuszeństwa przełożonym, dyscypliny, wojskowej organizacji i karności.

Przykładem nowych ruchów religijnych tego typu jest Kościół Zjednoczenia, Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kriszny (ISKCON), Dzieci Boga (zwane też Rodziną Miłości), Rodzina Mansona, Świątynio Ludu Jimu Jonesa.

Radykalny Front Wyzwolenia Zwierząt (a zwłaszcza jego mutacja - Milicja Wyzwolenia Zwierząt) stał się, po terroryzmie IRA, największym zagrożeniem dla mieszkańców Wielkiej Brytanii. Według statystyk policyjnych w latach 1993-1994 brytyjscy "wyzwalacze" zwierząt podłożyli 29 bomb i posłali "wrogom zwierząt" 42 listy-pułapki.

Wysłali także 61 "pułapek na myszy", czyli specjalnych przesyłek-pułapek, które nie wybuchają, lecz ranią otwierającą je osobę sprężynowym nożem, skażonym zarazkami śmiertelnej choroby. Jest to wymyślna zemsta na naukowcach i pracownikach laboratoriów, którzy zarażają zwierzęta, by badać na nich choćby skuteczność opracowywanych leków.

Celem ataku - "za współudział w zbrodni" - mogą być zarówno firmy przewozowe, centra naukowe, zakłady przetwórstwa żywności, hodowcy, jak i restauracje serwujące dania mięsne lub nauczyciele niepodejmujący tematów ekologicznych.

Zdaniem brytyjskiej policji w aktywność ekoterrorystyczną w Wielkiej Brytanii zamieszane jest obecnie około 200 osób, a jej centra znajdują się w uniwersyteckich kampusach. Ale liczba ta nie obejmuje ludzi udzielających terrorystom biernego i moralnego wsparcia.

Sekta Aum Shinri Kyo, czyli Najwyższa Prawda, mając swe bazy w Japonii i Australii, jest przygotowana do wojny psychologicznej o charakterze terrorystycznym w rejonie Pacyfiku.

Dnia 20 marca 1995 roku wyprodukowany w siedzibie sekty gaz bojowy sarin rozpylono w tokijskim metrze. Zatruciu uległo około 5 tys. osób, a 12 z nich zmarło. Sekta prowadziła doświadczenia chemiczne na farmie w Australii. Członkowie jej mieli dostęp do rosyjskich laboratoriów wojskowych, a niektórzy odbywali nawet ćwiczenia wspólnie z rosyjskimi oddziałami Specnazu.

Przywódca sekty, 40-letni Chizuo Matsumoto, znany jako Shoko Asahara, zamierzał wykupić z rosyjskich magazynów wojskowych głowice atomowe. W czasie swego pobytu w Rosji w 1992 roku został przyjęty przez ówczesnego przewodniczącego rosyjskiego parlamentu Rusłana Chasbułatowa i wiceprezydenta Aleksandra Ruckoja. Zwolennikiem Najwyższej Prawdy był również bliski współpracownik Borysa Jelcyna, sekretarz Rady Bezpieczeństwa, Oleg Łobow.

Polityczne hasła rewolucyjne

wysuwało także wiele grup parareligijnych w południowej Ameryce, związanych z teologią wyzwolenia. Partyzancki ruch marksistowski w Peru Movimiento de lzyuierda Revoluciunarla (MIR) wykorzystywał tubylczą mitologię, aby uzyskać poparcie Indian. Partyzanci identyfikowali się z "synami Słońca" i powracającymi Inkami, których pojawienie się (według miejscowych mitów) ma zapoczątkować nowy porządek świata.

Kontynuatorzy rewolucyjnych haseł MIR-u, występujący pod nazwą Świetlisty Szlak (Sendero Luminoso), nawiązywali do tradycyjnego mesjanizmu andyjskiego i światopoglądu keczuańskiego (cosmovision). Senderowcy przekonywali chłopów, że ich rewolucyjna walka z obcymi (nie-Indianami) rozpoczyna erę nowego Tawantinsuyu (powrót wyidealizowanego rządu Inków).

Zapowiadali powrót Tupac Amaru (herosa, męczennika, ostatniego Inka), który jak prawdziwy mesjasz zmieni ich los na lepszy. "Obcy", w tym armia i policja państwowa, są złymi demonami (pishtacos), które zabijają i pożerają chłopów, a całkowite zniszczenie świata podczas rewolucji ma sens, gdyż tylko w ten sposób może nastać nowa era (nawiązanie do andyjskiej idei cykliczności światów).

Podobny sekciarski charakter posiadały grupy rewolucyjne w innych częściach kontynentu. W 1932 roku w Salwadorze, podczas powstania indiańskiego, organizacje religijne - confradias - odwołując się do przepowiedni głoszonych przez tak zwane mówiące figury świętych, uwiarygodniały rewolucyjne hasła sakralną sankcją.

W latach 70. i 80. w Gwatemali przedstawiano Biblię jako księgę sprawiedliwości społecznej, legitymującą walkę zbrojną z "ladinos" (nie-Indianami).

W styczniu 1994 roku, podczas rewolucji Indian Tzotzil z meksykańskiego stanu Chiapas, wicekomendant powstańców Marcos stał się szybko postacią mityczną. Utożsamiano go ze "Zwiastunem Jutrzenki", z "Wielką Gwiazdą" (Wenus), która "poprzedza Słońce na jego drodze". Wierzono, że przemawia przez niego słowo Majów, a jego duchem opiekuńczym (nahual) jest kojot, wzmacniający przebiegłość.

ks. Andrzej Zwoliński