Świadkowie Jehowy - podstawowe informacje

Oprac. Paweł Królak

» Więcej o serii Podstawowe informacje

Opublikowano: 6.01.2005
Ostatnia aktualizacja: 6.01.2005

1. Nazwa grupy: Świadkowie Jehowy

2. Inne nazwy:

Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe

3. Organizacje satelitarne:

Brak (grupa działa zupełnie jawnie, nie korzysta z kamuflowania się pod postacią innych organizacji)

4. Założyciel:

Charles T. Russell (1852-1916).

5. Geneza:

Russell, syn kupca, w młodości wielokrotnie zmienia wyznania; w 1879 roku zakłada pismo „Strażnica Syjońska i Zwiastun Obecności Chrystusa”, które do dzisiaj jest podstawowym pismem doktrynalnym Świadków Jehowy; w latach 1878-1879 formuje grupę Badaczy Pisma Świętego; kilkakrotnie staje przed sądem; umiera w podróży na kolejne wykłady w 1916 roku. Po śmierci Russela dochodzi do rozłamów w grupie Badaczy. Władzę nad najliczniejszą grupą przejmuje Joseph F. Rutherford (1869-1942). W 1931 roku dochodzi do zmiany nazwy na „Świadkowie Jehowy”. Część znawców tematu uważa Rutherforda za rzeczywistego założyciela organizacji ŚJ.

6. Nauka:

ŚJ uważają, że jako jedyna na świecie organizacja kontynuują naukę Chrystusa i apostołów. Współczesne chrześcijaństwo (nazywane przez nich „nominalnym”) odeszło – ich zdaniem - od tej nauki począwszy od soboru w Nicei (325 r.).

Odrzucają nauki:

1) o Trójcy Świętej (dlatego z punktu widzenia religioznawstwa ŚJ nie są chrześcijanami). Jezus według ŚJ to stworzenie, jest niższy od Ojca, nie jest wszechmogący, nie zasługuje na miano Boga, jest tożsamy z archaniołem Michałem. Duch Święty to tylko czynna moc Boża (a nie osoba).

2) o duszy nieśmiertelnej (co skutkuje także odrzuceniem nauk o czyśćcu i piekle)

3) o śmierci krzyżowej Chrystusa (według nich Jezus umarł na palu)

4) o kulcie Maryi, świętych i obrazów

5) o prymacie św. Piotra

6) o święceniu niedzieli, Bożego narodzenia, Wielkanocy (jedynym świętem u ŚJ jest pamiątka śmierci Jezusa)

7) o tradycji (wyznają zasadę Sola Scriptura – samo Pismo Święte, jako jedyne źródło wiary)

Głoszą nauki:

1) o 1000-letnim królestwie na ziemi (Raju na ziemi)

2) o Armageddonie, krwawej wojnie, w której Bóg Jehowa zniszczy wszystkich nie należących do ŚJ

3) o 144000 wybranych ŚJ, którzy będą królować w niebie

4) o powstrzymaniu się od krwi we wszelkiej postaci (także transfuzji)

5) o bliskim końcu świata

Szczególne miejsce w nauczaniu ŚJ zajmuje imię Boże Jehowa (błędna forma imienia Jahwe).

Wydali również swój własny przekład Pisma Świętego (New World Translation – Przekład Nowego Świata), który jest dostosowany do ich nauk (wiele zwrotów zostało tak przetłumaczonych, by pasowały do ich doktryny). Jest on krytykowany przez biblistów, jako wyjątkowo mocno sfałszowana wersja Pisma Świętego.

7. Praktyka:

Nie uznają żadnych modlitw „pisanych”. Modlą się wyłącznie własnymi słowami do Jehowy przez Chrystusa.

Trzy razy w tygodniu odbywają się spotkania w Sali Królestwa (1-2 godz.). Oprócz tego każdy świadek ma „wychodzić” po domach określoną ilość godzin werbując nowych członków.

Co dwa tygodnie ukazują się czasopisma „Strażnica” i „Przebudźcie się”, z którymi ŚJ mają się zapoznać przed spotkaniami w zborze.

Warto zwrócić uwagę, że organizacja nie pozostawia ŚJ zbyt dużo czasu wolnego.

8. Organizacja:

Światowa siedziba ŚJ mieści się w Brooklynie (Nowy Jork). Polska siedziba znajduje się w Nadarzynie pod Warszawą.

Organizacja ŚJ jest silnie zhierarchizowana. Na czele organizacji stoi Ciało Kierownicze (nazywane też „niewolnikiem roztropnym”). Obecnym prezesem Ciała Kierowniczego jest Don Adams.

Świadkowie podzieleni są na zbory (50-200 osób). Nad zborem czuwają starsi zboru i słudzy pomocniczy.

Żadne ważne decyzje nie są podejmowane bez zgody osób wyższych w hierarchii. Pytania o wszelkie decyzje kierowane są do Nadarzyna, a w trudniejszych sprawach do siedziby światowej.

9. Stosowane metody rekrutacji:

ŚJ znani są ze swoich metod „chodzenia po domach”. Proponują wtedy „bezpłatne studium biblijne”, które trwa zwykle ok. 6 miesięcy. W rzeczywistości nie jest studiowana Biblia, tylko publikacje ŚJ. Po studium i wykazaniu swej wiedzy zwerbowany może przyjąć Symbol (odpowiednik chrztu).

Inną metodą jest rozdawanie broszur (wspomnianej „Strażnicy” i „Przebudźcie się” lub publikacji tematycznych) na ulicach miast i w innych punktach odwiedzanych przez wiele osób (parki, stacje kolejowe). W broszurach znajduje się zachęta do wzięcia udziału w studium biblijnym.

10. Relacje z otoczeniem:

ŚJ uchodzą za miłych, grzecznych, zawsze eleganckich i spokojnych ludzi. Organizacja dba o to, by tworzyć pozytywny image w społeczeństwie. Wszyscy świadkowie, którzy w jakikolwiek sposób mogą przynieść wstyd organizacji są natychmiast z niej wydalani.

Jednak według wewnętrznej czarno-białej doktryny, ŚJ uważają resztę świata za złą, za siedlisko szatana. Wewnętrzna doktryna każe unikać kontaktów z zepsutym światem (ŚJ odrzucają możliwość małżeństw z osobami spoza zboru, nie korzystają z prawa głosu, odmawiają służby wojskowej).

11. Ilość członków na świecie:

Liczbę ŚJ na świecie szacuje się na ok. 6 milionów.

12. Ilość członków w Polsce:

W Polsce jest ok. 125 tys. ŚJ, co powoduje, że są trzecim liczebnie wyznaniem w naszym kraju (po Kościele katolickim i prawosławnym).

13. Główne zagrożenia:

1. Trudna sytuacja dzieci, które są wychowywane przez ŚJ (lub gdy jeden z rodziców zostanie ŚJ).

Dzieci Świadków Jehowy nie mają więc dużych szans na szczęśliwe doświadczenie dzieciństwa, okresu dorastania oraz na rozwój dojrzałej osobowości.

Problemy zaczynają się od ich wejścia do szkoły. Mały ŚJ od razu zauważa, że żyje w innym świecie i szybko musi nauczyć się stać z dala od niego, bo jeżeli nie, to będzie ukarany przez nieprzejednanego Boga. W ten sposób sam się wyklucza ze społeczności szkolnej.

Najgorszymi momentami, które odciskają się na psychice dziecka, są deklamacje i przedstawienia w klasie, urodziny kolegów. Dla małego ŚJ są to momenty nieszczęśliwe, ponieważ, mimo to, że jest tym pociągany, musi od nich uciekać jak od zarazy. Dla innych dzieci takie zachowanie jest „dziwaczne” i w ten sposób mały ŚJ jest spychany na margines.

Takie uczucia frustracji utwierdzają się w dzieciach przez cały przebieg szkoły obowiązkowej. Dalej nie, bo organizacja odradza dalsze uczęszczanie do szkoły: jest za to bardzo mile widziane oddanie się całkowite dla Jehowy.

Jest oczywistym, że tak wychowany człowiek jest obywatelem całkowicie nieprzygotowanym do odparcia przeciwności, które niesie ze sobą egzystencja i zawsze będzie poza możliwościami samorealizacji, które są mu zaoferowane.

2. Zagrożenie życia związane z odmową transfuzji krwi.

3. Stosowanie metod psychomanipulacji i kontroli umysłu:

Posługiwanie się oszustwem, prowokowanie do odwzajemnienia się, zdobywanie i wykorzystywanie osobistych informacji, presja w kierunku szybkiego zaangażowania się, zakamuflowany system kar i nagród, nakłanianie do wyczerpującego trybu życia, izolowanie od dotychczasowego środowiska, wzbudzanie poczucia winy, wywoływanie strachu, uodparnianie na krytykę i wątpliwości.

4. Zagrożenia psychiczne

ŚJ nierzadko wymagają specjalistycznego wsparcia psychologicznego lub psychiatrycznego.

5. Zupełna izolacja od „zepsutego” świata zewnętrznego, której skutkiem jest nie zgłaszanie przestępstw w zborze odpowiednim władzom państwowym.

Najczęściej dotyczy to nadużyć seksualnych. Powstała nawet specjalna organizacja byłych ŚJ (pod nazwą Silent Lambs – Milczące Owieczki), która zrzesza ofiary nadużyć seksualnych u ŚJ. Według jej założyciela, w Brooklynie istnieje kartoteka 23700 oskarżeń o nadużycia seksualne, które nigdy nie ujrzały światła dziennego.

14. Ciekawostki:

Interesujący jest dochód, jaki generuje organizacja ŚJ. Portal finansowy Newsday.com podał następujące dane za rok 2001:


Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, Nowy Jork
Rodzaj działalności: wydawnicza
Właściciel: Don Adams
Pracownicy: 5227 (wszyscy wolontariusze), lokalnie 3000
Dochód (netto): 951 milionów dolarów

15. Polecana bibliografia:

Bednarski W., W obronie wiary. Pismo Święte a nauka Świadków Jehowy, innych sekt i wyznań niekatolickich, Abigail, Gdańsk-Toruń 1997.

Delporte C, Świadkowie Jehowy. Ofiary mówią, Wyd. Księży Marianów, Warszawa 2003.

Fels G., Świadkowie Jehowy bez retuszu, Wyd. Ojców Franciszkanów, Niepokalanów 1996.

Frey, J., Chłód od raju, Prawdziwa historia Hannah…, Ossolineum, Wrocław 2002.

Marzec Z., Metody działania i przyczyny sukcesów Świadków Jehowy, Wyd. Księży Sercanów, Kraków 2000.

Pape G., Byłem Świadkiem Jehowy, Wyd. Misjonarzy Klaretynów, Warszawa 1991.

Podolski C., Największe oszustwa i proroctwa Świadków Jehowy, Mispol, Gdańsk 1996.

Połgensek T., Zanim zostaniesz „Świadkiem Jehowy” - przeczytaj, Fundacja „Słowo Nadziei”, Gdańsk 1994.

Szczepańscy H. i A., Kunda T., Pismo Święte przeczy nauce Świadków Jehowy, Apostolicum, Ząbki 1999.

Opr. Paweł Królak
Centrum Przeciwdziałania Psychomanipulacji